تالیفات


شمس‌الدّین شاهین و سنّت غزل‌سرایی در ادبیات تاجیک (از نیمة دوّم سدة 19 تا ابتدای سدة 20 میلادی) - عبدالجبار رحمان‌اف

«شمس‌الدّین شاهین و سنّت غزل‌سرایی در ادبیات تاجیک- از نیمة دوّم سدة 19 تا ابتدای سدة 20 میلادی» یکی از آخرین تحقیقات علمی در زمینة این سخنور معارف‌پرور بزرگ تاجیک است که به همّت عبدالجبار رحمان‌اف تألیف شده است. این اثر بدون تردید یکی از رساله‌های ارزشمند در زمینة شناخت یکی از فرزندان برومند این دیار و برهه‌ای از ادبیات آن دوران به شمار می‌رود و بی‌شک پرداختن آکادمیک عبدالجبار رحمان‌اف به این مقوله، علی‌رغم مشغله‌ها و بار سنگین مسئولیتهای دولتی، در خور ستایش و قدردانی است. سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان مفتخر است تا با چاپ یکی دیگر از رساله‌های این اندیشه‌مند تاجیک، در نشر آثار میراث مشترک فارسی‌زبانان جهان سهیم گردد.
(شمس‌الدّین شاهین و سنّت غزل‌سرایی در ادبیات تاجیک- از نیمة دوّم سدة 19 تا ابتدای سدة 20 میلادی) یکی از آخرین تحقیقات علمی در زمینة این سخنور معارف‌پرور بزرگ تاجیک است که به همّت عبدالجبار رحمان‌اف تألیف شده است. این اثر بدون تردید یکی از رساله‌های ارزشمند در زمینة شناخت یکی از فرزندان برومند این دیار و برهه‌ای از ادبیات آن دوران به شمار می‌رود و بی‌شک پرداختن آکادمیک عبدالجبار رحمان‌اف به این مقوله، علی‌رغم مشغله‌ها و بار سنگین مسئولیتهای دولتی، در خور ستایش و قدردانی است. سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان مفتخر است تا با چاپ یکی دیگر از رساله‌های این اندیشه‌مند تاجیک، در نشر آثار میراث مشترک فارسی‌زبانان جهان سهیم گردد.

 

ندارهای اساطیری در ادبیات تاجیکی- عبدالجبار رحمان‌اف

چند خطي به عنوان سرسخن براي مجموعه ي گرانسنگ پندارهای اساطیری در ادبیات تاجیکی نوشته ي آکادمیسین عبدالجبار رحمان‌اف، وزیر محترم معارف جمهوری تاجیکستان نوشته ام . مقصود از «اسطوره» به معنی اخص، شرح و وصفی از رسوم و نظام دنیای گذشته است که با وضع فعلی تطبیق شود و به بیان یک خصوصیت محلّی و محدود (که در «داستانهای مربوط به علم علل و اسباب» از آن گفتگو می‌شود)، اکتفا نکند، بلکه نظر آن، قانون آلی طبیعت اشیاء باشد. در این صورت سرگذشت زُروان و چگونگی خلقت هستی در «بندهشن» ایرانی و نیز سرگذشت اپی‌مته و نیز دمتر یونانی ربة النوع مادر- زمین که به وضع عارفانه‌ای از جوانه زدن، رشد کردن و رسیدن گندم حکایت می‌کند و شری لاکشی ودایی را می‌توان از اساطیر محض قلمداد کرد.
چند خطي به عنوان سرسخن براي مجموعه ي گرانسنگ پندارهای اساطیری در ادبیات تاجیکی نوشته ي آکادمیسین عبدالجبار رحمان‌اف، وزیر محترم معارف جمهوری تاجیکستان نوشته ام. مقصود از «اسطوره» به معنی اخص، شرح و وصفی از رسوم و نظام دنیای گذشته است که با وضع فعلی تطبیق شود و به بیان یک خصوصیت محلّی و محدود که در «داستانهای مربوط به علم علل و اسباب» از آن گفتگو می‌شود)، اکتفا نکند، بلکه نظر آن، قانون آلی طبیعت اشیاء باشد. در این صورت سرگذشت زُروان و چگونگی خلقت هستی در «بندهشن» ایرانی و نیز سرگذشت اپی‌مته و نیز دمتر یونانی ربة النوع مادر- زمین که به وضع عارفانه‌ای از جوانه زدن، رشد کردن و رسیدن گندم حکایت می‌کند و شری لاکشی ودایی را می‌توان از اساطیر محض قلمداد کرد.

 

«در باره علم» اثر رضا داوری اردکانی

مقدمه ای نوشته م بر کتاب «در باره علم» کتابی که برای نخستین بار به خط سریلیک و برای محققان و اندیشه‌مندان تاجیک نوشته شده است که یکی از آخرین پژوهشهای نظری دکتر داوری اردکانی در این عرصه است. مقدمه ای نوشته م بر کتاب «در باره علم» کتابی که برای نخستین بار به خط سریلیک و برای محققان و اندیشه‌مندان تاجیک نوشته شده است که یکی از آخرین پژوهشهای نظری دکتر داوری اردکانی در این عرصه است.

 

  • «صاحب این زبان کیست؟» مجموعة مقالات یوسف اکبر زاده در بارة وضع زبان تاجیکی، تصویب قانون زبان و رعایت این قانون، اصلاح زبان ادبی تاجیکی، موضوعات املا و سبک زبان تاجیکی و ...
  • مقدمه ای نوشته ام بر این کتاب تازه به چاپ رسیده و نکات ظریفی که در این کتاب به آن پرداخته شده است را بر شمرده ام.

     

    طالع بلند - خالمراد شریف‌اف

    مقدمه اي نوشته ام بر اين كتاب كه در واقع سفرنامه اي می‌باشد، شامل گزارشهای عینی مؤلف از مسافرت به بسیاری از کشورهای آسیایی، اروپایی و امریکایی است. دکتر شریف‌اف در تأسیس تئاتر جوانان، سیرک دولتی، دانشکدة هنر، انتشارات «ادیب» و اتحادیة تولید «مطبوعات» و همچنین احیای سنت نوروز و چاپ کتاب با خط نیاکان و ... نقش بزرگی ایفا کرده است. کتابهای محنت جمعیتی و انکشاف (رشد) شخصیت (سال 1962)، تکنیک، زحمت و انسان (به زبان روسی – مسکو، سال 1963) و ... از كار هاي اوست.

    علی‌اصغر شعردوست
    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان
    اسفند‌ماه 1388 خورشیدی
    مارس 2010 میلادی

    حول واحدها و سازمان ژانرهای لیریکی در نظم فارس و تاجیک

    تحول واحدها و سازمان ژانرهای لیریکی در نظم فارس و تاجیک نام تالیف شاه زمان رحمان است که به تازگی با مساعدت سفارت جمهوری اسلامی ایران در دوشنبه چاپ گردیده است . این کتاب در چهار باب و 310 صفحه در چاپخانه پیوند نمایندگی و زیر نظر آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان و همچنین پژوهشگاه فرهنگ فارسی تاجیکی سفارت در شمارگان 500 نسخه چاپ گردیده است.

    علی‌اصغر شعردوست
    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان
    اسفند‌ماه 1388 خورشیدی
    مارس 2010 میلادی

    يادگار روزگار - جلد دوم (مجموعه ي مقالات )

    علی اصغر شعردوست در دومین جلد از کتاب"یادگار روزگار" ، 112 مقاله به زبان فارسی و 4 مقاله به زبان ترکی ، در زمینه ی مناسبتهای گوناگون به رشته ی تحریر درآورده است.

    علی‌اصغر شعردوست
    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان
    اسفند‌ماه 1388 خورشیدی
    مارس 2010 میلادی

    نقش ایام

    نقش ایام عنوان آخرین مجلد چاپ شده از دکتر شعردوست در تاجيكستان است . این مجموعه شامل نزدیک به پنجاه مقاله و سخنرانی های ارائه شده ی ایشان در سمینارها ، کنفرانس ها و محافل علمی و ادبی است که با خط سرلیک - تاجیکی برای مخاطبان تاجیک به رشته تحریر درامده است.

    علی‌اصغر شعردوست
    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان
    اسفند‌ماه 1388 خورشیدی
    مارس 2010 میلادی

    « تا بازدید ای آفتاب» مجموعه شعرهای رحمت نذری

    کتاب « تا بازدید ای آفتاب» شامل مجموعه اشعار رحمت نذری یکی از شعرای معاصر تاجیک است. سر سخن و دیباچه کتاب حاضر به قلم دکتر شعردوست می باشد که درآن ضمن اشاره به تاریخ شکل گیری و سیر تحول ادبیات شوروی تاجیک و معرفی شعرای پیشگام و اثر گذار در حوزه ادبیات این کشور، به معرفی رحمت نذری و آخرین اثر شعری وی پرداخته شده است در بخشی از این سخن آمده است:

    « رحمت نذری یکی از شاعران نسل نو تاجیک است غالب اشعار وی در قوالب عروض سنتی است و تقریباً از اوزان محدودی که آهنگ روان دارند، استفاده می‌کند. اشعار او درونگرا و بیشتر جنبة رمانتیکی دارد، با وجود این، در برخی از اشعار او، بویژه اشعار مربوط به وقایع مدهش اوایل استقلال تاجیکستان، شعرش جنبه رمانتیکی به خود می گیرد. کی از ویژگیهای این شاعر، به کارگیری واژگان و اصطلاحات محلی است موضوع اشعار رحمت نذری، به طور کلی بیشتر توصیف معشوق، یا یکی از ویژگی‌های او، جوانی، فراق یار، تاجیکستان، بهار، وصف بزرگان گذشته، وصف دوستان و یاران و امثال اینهاست.

    مجموعة پیش روی خوانندة گرامی «تا بازدید ای آفتاب»، عنوان آخرین مجموعه از اشعار جناب آقای حمت نذری است که سفارت جمهوری اسلامی ایران، به مناسبت شصت سالگی ایشان منتشر نموده است.»

    علی اصغر شعردوست

    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان

    مهرماه 1390 شمسی

    سپتامبر 2011 میلادی  

     

    کتاب « پیرامون زبان ادبی تاجیکی» نوشته ناصر جان معصومی

     کتاب « پیرامون زبان و ادبی تاجیک» تحقیقی جامع در زمینه تحلیل ادبی پاوست مشهور صدرالدین عینی با نام «مرگ سودخور» می باشد که سرسخن آن به قلم دکتر علی اصغر شعردوست نگاشته شده است.

    « کتاب «مرگ سودخور» پاوستی رئالیستی است که به سال 1939م منتشر شد. این اثر عینی چنان مشهور شد که در مدتی کوتاه به بسیاری از زبانها، از جمله روسی، آلمانی، فرانسوی، چکی، لهستانی، مجاری، رومانیایی، اوکراینی، لیتوانی، استونی، و قرقیزی ترجمه گردید. «مرگ سودخور» سه بار در سالهای 1939،1948، و 1952 میلادی به تاجیکی منتشر شد و هر سه بار توسط خود عینی تحریرهایی در آن وارد گردید. ناصرجان معصومی با در نظر گرفتن این سه تحریر، به صورت مقایسه ای تغییرات زبانی و اسلوبی آن را مورد تحلیل و بررسی قرار داده است.

    نشر این اثر توسط معصومی در آن زمان، یکی از مهمترین رساله ها در زمینه شناخت اسلوب نثر صدرالدین عینی به طور اخص، و مرجعی علمی و اساسی در شناخت نثر رئالیستی سوسیالیسی به طور اعم برای نویسندگان تاجیک به شمار می رفت. امید است انتشار این اثر از سوی پژوهشگاه فرهنگ فارسی – تاجیکی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، گامی اساسی در جهت شناخت هر چه بیشتر ادبیات مشترک فارسی زبانان جهان و به ویژه شناساندن ادبیات پربار تاجیکی به جهانیان باشد.»

     علی اصغر شعردوست

    سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان

    مرداد ماه1390 شمسی / آگوست 2011 میلادی

     

    « کیمیاگر در دری» به قلم میرزا شکورزاده

    کتاب «کیمیاگر در دری» نوشته میرزا شکورزاده، مشتمل بر تحقیق، و و جستار ایشان بر حیات علمی دکتر علی اصغر شعردوست، سفیر جمهوری اسلامی ایران می باشد نویسنده در این کتاب سعی داشته تا جای ممکن به آثار قلمی دکتر شعردوست در قالب کتب، رسالات، مقالات و همچنین دستاوردهای علمی و تحقیقاتی ایشان اشاره نماید. میرزا شکور زاده در مقدمه این کتاب با استناد بر سخن دانشمند معروف تاجیک، استاد محمّدجان شکوری بخارایی، در یک نشست علمی با موضوع تحکیم روابط فرهنگی میان ایران و تاجیکستان با بیان این که « والاترین دانشمندان و شخصیتهای فرهنگی ایران عزیز امروز در نشر و آوازة آثار ادیبان ما فعالانه شرکت می‌ورزند. تعداد آنها زیاد است، اما یک تن از عزیزان که در این راه بیش از همه فداکارانه و با محبت زحمت می‌کشد، دکتر علی‌اصغر شعردوست است » ، می نویسد:

    « زحمات تاریخی آقای دکتر علی‌اصغر شعردوست در نشر آثار ادیبان تاجیک، در ایران و کمکهایی معنوی که او به شاعران و نویسندگان ما ارزانی داشت، از سوی دانشمندان تاجیک با صمیمی‌ترین سخن‌ها ستوده شده است پس از استقلال کشور ما، دکتر شعردوست با عشق و علاقه‌ای ویژه، رو به تاجیکستان آورد و این دیار اهورایی را میهن آرزو و آرمانهای عاشقانه‌اش نامید. فرهیختگان ما، بویژه نسل کلانسال، او را فرزند عزیز نامیدند. علی‌اصغر شعردوست جهت تحکیم و تقویت روابط فرهنگی کشورش با تاجیکستان، تیمی نیرومند، خلاّق و پرانرژی تشکیل نمود که همراه با ایشان در این تیم، دانش‌پژوهان جوانی همچون قهرمان سلیمانی، محمد باری و دیگران قرار دارند. با ابتکار دکتر شعردوست، بیش از دویست عنوان کتاب از شاعران و نویسندگان تاجیک به نشر رسید که دکتر شعردوست به اکثر این کتابها  مقدّمه نوشته است. علاقه و محبت به ادبیات معاصر تاجیک او را وا داشت که دیدگاههای علمی خود را راجع به فراز و فرودهای این حوزة ادبی بیان دارد. رسالة «چشم‌انداز شعر امروز تاجیکستان»، نخستین مجموعة علمی دربارة شعر قرن بیست تاجیکان آسیای میانه می‌باشد که در ایران منتشر شده است. رسالة «کیمیاگر دُرّ دَری» با مقدمة استادان شکوری و اکبرزاده آغاز یافته، بخشهایی با نامهای «عاشق پریچهرة فارسی»، «جاودان پیوند» و «کیمیاگر درّ دری» در بر دارد. در بخش ملحقات، مقالاتی از اساتید گرامی - خدایی شریف‌زاده، میرزا ملّااحمد، عبدالمنّان نصرالدّین و یکی از مؤلّفان این سطور - شهاب‌الدّین  شجاع - راجع به جنبه‌های مختلف آثار ارباب شایستة فرهنگ تاجیکستان، دکتر علی‌اصغر شعردوست - به نشر رسیده است. این کتاب را قبلاً به خط سریلیک منتشر کردیم و اکنون با برگردان آن به خطّ نیاکان، یعنی الفبای فارسی، در دسترس خوانندگان قرار می‌دهیم. امید است مقبول طبع عاشقان و علاقه‌مندان فرهنگ مشترک ایرانیان و تاجیکان قرار گیرد.»

     

      میرزا شکورزاده

    شهاب‌الدّین  شجاع

    شهر دوشنبه، بهار 1387

     

     

    بازگشت به بالای صفحه | جزئیات بیشتر
    سخن سفیر | زندگینامه | تالیفات | مقالات و دستنوشته ها | سفیر در رسانه ها | تماس با سفیر |