ماده 976 قانون مدني ايران
اشخاص ذيل تبعه ايران محسوب مي شوند :
- کليه ساکنين ايران به استثناي اشخاصي که تبعيت خارجي آنها مسلم باشد. تبعيت خارجي کساني مسلم است که مدارک تابعيت آنها مورد اعتراض دولت ايران نباشد.
- کساني که پدر آنها ايراني است اعم از اين که در ايران يا در خارجه متولد شده باشند.
- کساني که در ايران متولد شده و پدر و مادر آنها غير معلوم باشند.
- کساني که درايران از پدر و مادر خارجي که يكي از آنها در ايران متولد شده بوجود آمده اند.
- کساني که در ايران از پدري که تبعه خارجي بوجود آمده و بلافاصله پس از رسيدن به سن هجده سال تمام لااقل يکسال ديگر در ايران اقامت کرده باشند والا قبول شدن آنها به تابعيت ايران بر طبق مقرراتي خواهد بود که مطابق قانون براي تحصيل تابعيت ايران مقرر است.
- هر زن تبعه خارجي که شوهر ايراني اختيار کند.
- هر تبعه خارجي که تابعيت ايران را تحصيل کرده باشد.
- تبصره : اطفال متولد از نمايندگان سياسي و کنسولي خارجه مشمول فقره 4 و5 نخواهند بود.
تعريف :
اشخاصي که مشمول يکي از موارد زير باشند تبعه ايران محسوب مي شوند :
- تابعيت خون يا تابعيت نسبي که به موجب بند2 ماده 976 قانون مدني تابعيت شخص از طريق نسبت (پدر ايراني) به طفل تحميل مي شود.
- تابعيت خاک که به موجب بندهاي 3، 4 و 5 ماده 976 قانون مدني تابعيت شخص بر اساس محل تولد وي مشخص مي شود.
- به موجب بند 6 ماده 976 قانون مدني هر زن داراي تابعيت خارجي که با مرد ايراني ازدواج نمايد.
- به موجب بند 7 ماده 976 قانون مدني هر تبعه خارجي که تابعيت ايران را تحصيل کرده باشد.
مدعي تابعيت ايران (مشمول بند 2 ماده 976)
در برخي کشورها ممکن است افرادي که سن آنها بالاي 18 سال مي باشد به بخش کنسولي نمايندگي مراجعه و ضمن ارائه مدارک مستند ادعاي تابعيت جمهوري اسلامي ايران و درخواست صدور شناسنامه ايراني را نمايند. به استناد بند 2 ماده 976 قانون مدني کساني که پدر آنها ايراني است اعم از اين که در ايران يا در خارجه متولد شده باشند تبعه ايران محسوب مي شوند. بر اساس مقررات مربوط به صدور شناسنامه، چنانچه اين گونه افراد قبل از رسيدن به سن 18 سال به نمايندگي مراجعه و درخواست صدور شناسنامه نمايند جهت آنان شناسنامه صادر و تحويل مي گردد. براي اطلاع از نحوه صدور شناسنامه به بخش "صدور شناسنامه" مراجعه نماييد.
اتباع ايران
مدعي تابعيت ايران (مشمول بند 2 ماده 976)
بقاء به تابعيت پدر خارجي
تحصيل تابعيت ايران
رجوع به تابعيت اصلي (خارجي)
بازگشت به تابعيت اصلي (ايراني)
موافقتنامه اختيار تابعيت زوج
ترک تابعيت ايران
شناسائي تابعيت خارجي
بازگشت به تابعيت اصلي (ايراني)
قوانين مربوط به تابعيت
ایمنی و امنیت
-1 به منظور حفاظت از مدارک مسافرتی، اموال و سایر اشیاء ارزشمند و رعایت اهم مسائل مربوط به ایمنی و امنیت خود، ضروری است قبل از انجام سفر به توصیه های مسافرتی که در این ارتباط تهیه گردیده است، توجه نمائید !
-2 لازم است اتباع جمهوری اسلامی ایران در سفر های خارج از کشور، نکات ذیل را مد نظر قرار دهند :
نشان ندادن پول در مجامع عمومی و مکان های پر جمعیت،
اجتناب از رفت و آمد به تنهایی در شب و یا در مکانهای خلوت یا مشکوک،
خودداری از سوار شدن در اتومبیل های غیر از خودرو های نقلیه عمومی،
مراقبت از مدارک، پول و اشیاء پر ارزش و...
-3 عموما در هنگام ورود به کشور مقصد، افراد ناشناس و بعضا ایرانی با عناوین مختلف از جمله مترجم، راهنما و... به متقاضی مراجعه نموده و پیشنهاد مساعدت به متقاضی را دارند؛ توصیه می گردد به آنها اعتماد ننموده و حتی هدف از مسافرت خود را نیز به ایشان بازگو ننمائید .
-4 با توجه به اینکه اتباع ایران در برخی از کشورها اقدام به سرمایه گذاری می نمایند. توصیه میشود جهت جلوگیری از ضرر و زیان و از بین رفتن حقوق خود قبل ازهر گونه اقدامی با امور کنسولی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور مشورت نموده و امور تجاری خود را از طریق مراجع رسمی پیگیری نمائید .
-5 با توجه به آگاهی امور کنسولی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور از مقررات کشور متوقف فیه، در صورت بروز هرگونه مشکل تجاری با اتباع یا مقامات محلی می توانید از راهنمائی و مساعدت آن امور کنسولی ها استفاده نمائید .
-6 با توجه به افزایش کلاهبرداری از اتباع ایرانی در کشورهای مختلف و وجود خطرات مالی و حتی جانی، به اتباع ایران توصیه می گردد ضمن رعایت احتیاط و نکات ایمنی، به افراد و گروههای ناشناس که به عناوین مختلف به متقاضی مراجعه می کنند. اعتماد ننمائید .
-7 با توجه به افزایش کلاهبرداری های اینترنتی از طریق ارسال پست االکتریکی با استفاده از نام شرکتهای شناخته شده، به اتباع ایران توصیه میگردد از پاسخ گوئی به پست های الکتریکی جعلی که متقاضی را برنده جایزه کلانی معرفی نموده و جهت دریافت جایزه از متقاضی درخواست ارسال مبلغی جزئی برای حواله آن یا حتی برای مسافرت به کشور خاصی دعوت میکنند.، خودداری نمایید.
گذر نامه
در رابطه با مدارک هویتی و به خصوص گذرنامه خود نکات ذیل را رعایت فرمائید :
-1 مدارک هویتی و مسافرتی خود مثل گذرنامه، شناسنامه و... را به هیچ عنوان و تحت هیچ شرایطی، در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید، چراکه در صورت وقوع هر گونه مشکل یا سوء استفاده از این مدارک توسط هر شخص دیگر، مسئولیت آن بر عهده متقاضی خواهد بود .
-2 چنانچه گذرنامه خود را برای انجام سفر در اختیار شرکت مسافربری قرار داده اید حتما نسبت به اخذ رسید آن با درج زمان تحویل گذرنامه اقدام نمائید .
-3 تصاویر کاملی از گذرنامه که حاوی مشخصات دارنده، برچسب روادید و مهر خروج از کشور و ورود به کشور مقصد می باشد را تهیه و در جایی امن و جدا از اصل گذرنامه نگهداری نمائید تا در صورت مفقود شدن اصل گذرنامه، جهت ارائه به مقامات محلی کشور متوقف فیه و امور کنسولی جمهوری اسلامی ایران مورد استفاده قرار گیرد.
حقوق و تکالیف مسافر
حقوق مسافرین در دیگر کشورها :
-1 چنانچه به هر دلیل توسط پلیس محل بازداشت شدید بلافاصله از مامورین بخواهید به استناد ماده 36 کنوانسیون وین ناظر بر امور کنسولی، مراتب را سریعا به سفارت یا نزدیکترین سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران اطلاع دهند و چنانچه زبان محل را نمی دانید از امضاء هرگونه اوراق و اسناد خودداری فرمائید .
تکالیف مسافرین در دیگر کشورها :
اتباع جمهوری اسلامی ایران باید توجه داشته باشند که در زمان حضور در یک کشور خارجی تحت حاکمیت قوانین کیفری و مدنی آن کشور خواهند بود، در نتیجه تبعات هرگونه عمل خلاف قانون در کشور متوقف فیه بر عهده فرد بوده و چه بسا از نظر قوانین جمهوری اسلامی ایران نیز در داخل کشور موجب تعقیب فرد باشد .
-2 عموما در کشورها عکس برداری از مناطق دولتی، نظامی، امنیتی و در برخی از موارد اماکن مذهبی و فرهنگی، ممنوع بوده و منجر به بازدداشت و پرداخت جریمه خواهد گردید، بنابراین لازم است پیش از عکس برداری از اماکن قبلا با مسئولین امنیتی آن اماکن همآهنگی نموده و از آنها اجازه بگیرید.
الزامات ورود و اقامت در دیگر کشور ها
-1 برای مسافرت به کشور های دیگر لازم است قبلا اطلاعات مکفی در رابطه با آن کشور را اخذ نمائید. یکی از موارد لازم برای مسافرت به کشورهای دیگر، داشتن روادید معتبر آن کشور می باشد. اخذ روادید برای سفر به کلیه کشورها لازم است به جز در مواردی که کشور مقصد مسافرت طی یک قرار داد رسمی با ایران لغو روادید کرده باشد. در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران تنها با ترکیه لغو روادید می باشد.
-2 توصیه می شود از ابتداء روادید تحصیل شده مسافر متناسب فعالیت مورد نظر (تجاری، توریستی، دانشجوئی یا هر نوع دیگر) باشد که بعدا دچار مشکلات احتمالی اداری نگردد .
بهداشت
-1 با توجه به هزینه بالای درمان در خارج از کشور توصیه می گردد از تسهیلات مربوط به بیمه مسافر استفاده نمائید. البته باید گفت بیمه های موجود تنها برای موارد پیش بینی نشده بوده و نمی توان از تسهیلات آن برای درمان بیماری های خاص بهره برد .
-2 لازم است قبل از سفر به خارج از کشور کنترل نمائید واکسن های چهارگانه (کزاز، دیفتری، فلج اطفال و سرخک) خصوصا اطفال را در تاریخ مقرر زده باشید. همچنین بهتر است قبل از مسافرت خود را در برابر بیماری های تب زرد، تب تیفوئید و هپاتیت نوع A و Bواکسینه نمائید .
-3 با توجه به وجود بیماری های مسری نظیر ایدز، لازم است ضمن رعایت نکات بهداشتی، از هرگونه ارتباطات غیر مطمئن پرهیز نمائید .
-4 چنانچه دارار بیماری خاصی هستید قبل از مسافرت ضمن مشورت با پزشک خود، خلاصه پرونده مربوط به بیماری خود را به همراه داشته باشید .
-5 با توجه به اینکه مصرف برخی از داروها در بعضی از کشورها ممنوع می باشد، ضروری است در صورت مصرف داروهای خاص، گواهی پزشک را به همراه داشته باشید .
-6 با عنايت به شيوع بيماري آنفلونزاي خوكي در كشور تايلند و گسترش سريع آن در شهرهاي بانكوك، پاتايا و پوكت، به كليه هموطناني كه قصد مسافرت به اين كشور را دارند، توصيه مي گردد در مدت اقامت خود اقدامات تاميني و بهداشتي لازم را در جهت جلوگيري از ابتلاء به بيماري مذكور بعمل آورند.
-7 جهت کسب اطلاعات بهداشتی و آگاهی از جدول مربوط به بیماری های موجود در کشور مقصد مسافرت می توانید به سایت بهداشت جهانی : http ://www.who.int/countries/en مراجعه نمائید .
اطلاعیه های مسافرتی
با توجه به وضعیت بحرانی و مشکلات زمان حاضر کشورهای ذیل، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران مسافرت به این کشورها را تا اطلاع ثانوی توصیه نمی کند، بدیهی است در صورت بر طرف شدن مشکلات موجود و بهبود وضعیت در این کشورها، مراتب طی اطلاعیه جداگانه به اطلاع هموطنان عزیز خواهد رسید .
- نظر به شرایط خاص حاکم برعراق (مشکلات امنیتی) و با توجه به پیگیری مستمر سازمان حج و زیارت به منظور اعزام قانونی زوار ایرانی به عتبات عالیات، توصیه می شود از انجام سفر غیر قانونی به عراق اجتناب نموده و به اطلاعیه های سازمان حج و زیارت در خصوص نحوه عزیمت به عراق توجه نمائید .
لازم به ذکر است افرادی که بصورت غیر مجاز و غیر قانونی به عراق سفر می نمایند، علاوه بر خطرات عدیده ای که با آن مواجه می گردند، پس از دستگیری در آن کشور به استناد قوانین جاری محاکمه و به حبس تا شش سال محکوم می گردند .
با عنایت به مراتب فوق وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درراستای اقدامات معمول خود برای آگاه سازی هموطنان ارجمند لازم می داند موکدا توصیه نماید که حتی الامکان از سفر به این کشور تا برقراری کامل آرامش خودداری نمایند