گزارش برگزاری کنفرانس علمی تحت عنوان " ارزشهای عرفانی ، اجتماعی و سیاسی امام خمینی (ره) در در جهان معاصر از نگاه محققین در تاجیکستان

گزارش برگزاری کنفرانس علمی تحت عنوان

« ارزش‌های عرفانی، اجتماعی و سیاسی حضرت امام خمینی (ره)

در جهان معاصر از نگاه محققین در تاجیکستان»

 

 

به مناسبت بیست و دومین سالگرد ارتحال ملکوتی رهبر کبیر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران؛ حضرت امام خمینی (ره)، روز سه‌شنبه 10/3/1390 «کنفرانس علمی، فرهنگی ارزش‌های عرفانی، اجتماعی و سیاسی امام خمینی(ره) در جهان معاصر از نگاه محققین» توسط رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان و با همکاری «موسسۀ فرهنگی عجم»‌، با حضور بیش از 80 نفر از فرهیختگان، اندیشمندان، نخبگان و دانشجویان تاجیک در تالار مرکز تحقیقات استراتژیک وابسته به ریاست‌ جمهوری تاجیکستان در شهر دوشنبه برگزار گردید.

آقایان دکتر شعردوست سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، دکتر اردوش رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران،‌ دکتر قهار رسولیان رئیس دانشکدة روزنامه‌نگاری دانشگاه ملی، دکتر میرزا ملااحمد معاون آکادمی علوم تاجیکستان و رئیس انجمن دوستی تاجیکستان و ایران، دکتر سید احمد قلندراف عضو آکادمی مکالمة دینی و دنیوی، دکتر عمر صفر استاد دانشکدة شرق‌شناسی دانشگاه ملی، دکتر غفار میرزایف مدیر شعبة تاریخ، فلسفه و دین آکادمی علوم، محمدعلی عجمی و خانم نزاکت صفر از شاعران تاجیک، و دکتر عادل نادراف، استاد فلسفه و عضو آکادمی علوم تاجیکستان از جملة شرکت‌کنندگان این محفل علمی و فرهنگی بودند.

کنفرانس مذکور پس از پخش فیلمی کوتاه از زندگی‌نامة حضرت امام خمینی (ره)‌، با سخنرانی افتتاحیه جناب آقای دکتر شعردوست، سفیر محترم کشورمان در تاجیکستان آغاز گردید که سخنان خود را با ابیاتی از اشعار امام آغاز نمودند. سفیر کشورمان در آغاز سخنان خویش از  امام خميني(ره) به عنوان عالمی نستوه و بزرگ مردي یاد کرد كه حيات خويش را به عزت و سربلندي مسلمانان جهان گره زد و تمام عمر پربركتش را صرف مجاهدتهاي مختلف كرد تا مسلمانان هويت خويش را بازيابند. دکتر شعر دوست در ادامه افزودند: امام با الهام از پيامهاي ناب مكتب تعالي بخش اسلام ضمن هويت بخشي به روحانيت ظلم ستيز شيعه، بيشترين سهم را در نشر تعاليم مكتب اسلام عهده دار بود.

 سفیر کشورمان در بخش دیگری از سخنان خویش افزود: امام خمینی (ره) کشتیبان دریا دلی بود که توانست سفینۀ انقلاب اسلامی ایران را از موج حوادث به در برد و سر بلند و استوار به سر منزل مقصود رهنمون شود. ایشان با بيان اينكه بازسازي دين و دنياي مسلمانان از آرمانهاي اصلي ايشان بود، افزود: هرچند شخصيت بزرگ بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران متعلق به مليتي واحد نيست و همه مسلمانان وامدار روشن انديشي ها و مجاهدتهاي او هستند اما نام بزرگش با نام انقلاب اسلامي و ايران معاصر طوري پيوند خورده كه از يكديگر جدا ناپذيرند.

دکتر شعردوست تاكيد نمودند: امام (ره) يكي از اثرگذارترين چهره هاي قرن بيستم است به طوري كه نه تنها دوستانش بلكه افراد ديگر نيز به نقش مهم ايشان بر حوادث جهان اعتراف و اذعان دارند. ایشان با اشاره به اينكه نهضت خرداد 42 نقطه عطف جنبش امام براي برافراشتن پرچم انقلاب اسلامي بود، گفت: با وجودي كه امام خميني مي دانست ايران از انگليس زخمهاي زيادي خورده است اما با درك وسيع و ژرف خويش در عصر جديد، آمريكا را بزرگترين دشمن مسلمانان دانست.

دکتر شعردوست اضافه كرد: امام خميني(ره)  در طول دوران رهبري خود توانست اين غول جهانخوار را در برابر اراده ملتي مسلمان كه خواهان آزادگي و سربلندي بودند به زانو درآورد و ضعف و زبوني او را به جهانيان نشان دهد. ایشان همچنین افزودند: با وجودي كه دشمنان انقلاب اسلامي به علت ايجاد تنگناهاي زياد پس از رحلت امام انتظار شكست انقلاب را داشتند اما او نسلي را تربيت كرده بود كه پس از وي و با بهره گيري از پرتو كلام روشن آن بزرگوار توانستند كاروان انقلاب اسلامي را از عقبه هاي دشوار گذر دهند. به گفته ایشان رهبر معظم انقلاب مسئوليت ادامه حركت انقلاب اسلامي را پس از ارتحال امام برعهده گرفت و راه عزت آفرين ايشان را طوري با قوت و اقتدار ادامه داد كه دشمنان انقلاب اسلامي را به كلي مايوس و نااميد كرد.

دکتر شعردوست خاطر نشان کرد: از آنجا كه تفكر عرفاني ايشان نيز آن طور كه شايستة نامش باشد، عرضه نشده است از انديشمندان، محققان و علما خواست ديدگاهها و روشهاي خود را متناسب با شان اين مرد بزرگ همسو و از پرداختن به شعارهاي ملال آور دوري كنند. به گفته ایشان امام از نگاه عرفاني نيز عارفي بود كه هرگز عرفان را در كنج عزلت و تنهايي خويش و گريز از مردم جستجو نكرد و شهادت و مقام شهيد را غايت عرفان مي دانست.

سفير کشورمان در باره اثرگذاري حركت امام خميني بر نهضت هاي امروز جهان و بيدارگري ايشان، اظهار کرد: امام خميني(ره)  در آن زمان و در ديدار با مسلمانان كشورهاي مصر، بحرين، ليبي و عربستان سعودي، ضمن ترغيب آنها به درك صحيح از شرايط كشورشان، تاكيد كرد اگر به خدا اتكا داشته باشيد به پيروزي خواهيد رسيد. ایشان با اشاره به تاكيد هميشگي امام بر تظلم خواهي و مبارزه با ظلم و ظالم توسط مسلمانان؛ گفت: اگر مسلمانان به تعاليم پيامبر گرامي اسلام متكي باشند قادر خواهند بود تمام قدرتهاي بزرگ را به زانو درآورند.

دکتر شعردوست افزود: هرچند برخي علت اصلي اين بيداري ها را مربوط به ظلم هايي كه در حوزه اقتصاد به مردم كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا رفته مي دانند اما بايد تاكيد كرد پيام هاي بيداري آفرين و حياتبخش امام خميني در آن زمان سبب به جوش آمدن خون ملت هاي مسلمانان جهان در حال حاضر شده است.

دکتر شعر دوست در بخشی دیگر از سخنان خود با اشاره جنبه های عرفانی شعر امام (ره)، گفت: تا قبل از آن بدرود اندوهناک، در نیمه خردادی که روح خمینی کبیر به دیاری دیگر پرواز کرد، جذابیت های شخصیتی امام در برخی ابعاد مهم جلوه نموده بود اما پس از آن ارتحال ناباورانه، به سرعت بر جذابیت های شخصی این بزرگمرد دینی افزوده شد. شاید این خاصیت مردان بزرگ است که در هنگام حیات بر فراز قله های مشخص هستند.اما پس از وفات نه فقط قله های مشخص را از دست نمی دهند که بر ارتفاع و تعدد قله های خویش می افزایند.برای مردم ایران بسیار جالب و شگفت انگیز بود و برای بسیاری ناباورانه که بفهمند مرادشان از قریحه شعری فراوانی نیز برخوردار بوده است.یعنی امام را بر فراز قله ای دیگر می دیدند که تا هنگام حیات ایشان از آن غافل بودندچون فقط شخصیت آشتی ناپذیر حضرتش در مواجهه با ستمگران و طاغوتیان مقابل چشم جهان قرار گرفته بود . به گفته سفیر کشورمان تمام آنهایی که شخصیت امام را فقط در قالب سیاسی و مذهبی آن دیده و شناخته بودند ،وقتی پس از رحلت ایشان ،اشعار عرفانی او را دیدند ،ابتدا دچار بهت شدند ،اما به سرعت موضوع بسیار با اهمیت تری‌،آنها را شگفت زده کرد و آن شخصیت جامع و ممتاز و کامل امام در ایمان، تقوی، عشق، شجاعت و کاردانی و سایر صفات پسندیده این امکان را فراهم کرد که همه عمر را در تعالی دین به آخر رساند و امام همچنانکه در رسیدن به اعلا درجه فقاهت و خروش و جوش سیاسی بی همتا بود به همان اندازه در شب زنده داری و دعاهای سحری ،عشق را همتا نداشت.

به گفته سفیر کشورمان شعر را آنگونه که گفته اند اگر انعکاس روح شاعر بدانیم، با اندک جرعه ای نوشیدن از چشمۀ اشعار امام ،متوجه روح بزرگ و صمیمی ایشان می شویم .در حقیقت با مطالعۀ این اشعار و درک معنای معنای آن ،می توان به عظمت بعد دیگر شخصیت حضرت امام پی برد .بزرگمردی که در تمام مدت عمر سخت در تکاپوی بر داشتن حجاب میان خدا و خود بود.

سفیر کشورمان در پایان سخنان خود ضمن اشاره به ساده زیستی حضرت امام با تمامی عظمت و بزرگی ایشان، با بیان خاطره‌ای از شرف‌یابی در محضر آن حضرت، به همراه تعدادی از بزرگان سخنان خود را به پایان رساند.

آقای دکتر اردوش، رایزن فرهنگی کشور‌مان دومین سخنران این کنفرانس علمی در مقاله ای تحت عنوان « امام خمینی(ره) و بیداری اسلامی» تاکید نمود در آستانه‌ بزرگداشت بیست و دومین سال بندگی کردن [تعبیر زیبای فارسی تاجیکی از وفات] بنده‌ای از بندگان صالح خدا ؛ عبدی از عباد الرحمن هستیم. بنده‌ خدا و آزاد ؛ آزاده‌ترین آدمی در زمانه‌ی ما. امسال، سالروز ولادت امام خمینی(ره) که در ایران به تقویم هجری قمری؛ یاد می گردد: 20 جمادی الثانی 1320 هجری قمری هم روز با روز ولادت  مادر بزرگوارش؛ بانوی دو عالم ؛ حضرت فاطمه زهرا (س)- با سالگرد ارتحال ملکوتی ایشان (شب 14 خرداد 1368)، هر دو در  سومین ماه تقویم هجری خورشیدی؛ خرداد ماه، جمع آمده است. همان ماهی که نیمه‌ آن نقطهی عطفی است در نهضت بیداری تاریخ معاصر جهان اسلام و آغازی بر انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، یعنی قیام 15 خرداد 1342 هجری شمسی.

دکتر اردوش در ادامه افزودند امروزه ما شاهد تحولاتی بنیادین در سراسر جهان اسلام هستیم، تحولاتی که توجه تمامی جهان را به خود معطوف نموده است. البته توجهاتی با انگیخته‌ها و انگیزه‌هایی متفاوت.این سلسله تحولات، با عناوین گوناگون و تعاریف متفاوت خوانده و توصیف می‌گردد. لیکن دقیق‌ترین عنوان همانا « بیداری اسلامی» است که از سوی رهبر فرزانه‌ انقلاب اسلامی؛ حضرت آیت الله خامنه ای، بر آن  تاکید گردیده است. عنوانی که گویای طبیعی‌ترین، منطبق‌ترین و درست‌ترین تعریف از این تحولات و ناظر به پیشینه و ریشه ها‌ی آن است. به گفته وی چنانچه نگاهی گذرا به رویدادها و تحولات جهان اسلام و دامنه پیش و پس آن، در فاصله‌ ولادت تا وفات امام خمینی (ره) یا به دیگر تعبیر «عصر خمینی» بیاندازیم، می‌توانیم دلایل این مدعا را به روشنی دریابیم.

آقای دکتر اردوش در بخشی از سخنان خود  با اشاره به بروز ظهور بیداری مسلمانان گفت: بروز و ظهور بیداری مسلمانان، کمابیش از سده‌ 13 هجری(19 میلادی) آشکار می گردد: می‌توان گفت که جنبش «اتحاد اسلام» در حقیقت پیشینه‌ نهضت «بیداری اسلامی» زمانه‌ ماست. نهضتی که پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران با رهبری پرچم دار منصور این نهضت؛ حضرت امام خمینی(ره)، بزرگترین تجلی‌گاه پیروز آن بود و تحولات حاضر و پیش روی جهان اسلام در تداوم آن می باشد.

رایزن فرهنگی کشورمان در ادامه به توصیف عبدالهادی حائری در خصوص وضعیت جهان اسلام در آغاز دوران بیداری اشاره کرد و تصریح داشت: عبدالهادی حائری؛ اندیشمند و محقق گران‌قدر ایرانی، وضعیت جهان اسلام را در آغاز دوران بیداری چنین توصیف می‌نماید: « در آن مقطع تاريخى سرزمين هاى پهناور اسلامى يكسره در حوزه واپس‌ماندگان قرار داشت و بيش از پيش از يورش هاى استعمارگران و از نابسامانى‌هاى درون‌مرزى و برون‌مرزى و ناهمسازگري‌هاى اسلامى و نارسايي‌هاى علمى، سياسى، اقتصادى، اجتماعى و نظامى سخت رنج مى برد. جهان اسلام مانند بقيه جهان غيراروپايى ناچار بود در برابر تمدن دورويه‌ غرب راهى براى ادامه زندگى برگزيند. روشن است كه جهان اسلام نمى خواسته است زير سلطه‌ استعمار غرب باشد. از سوى ديگر، به حكم نيازش به دانش و كارشناسى غرب نمى توانست از آن چشم بپوشد. چنين مى نمايد كه تنها يك راه، آن هم راهى بسيار باريك،  حساس، لغزان، انحراف پذير و همراه با دشوارى‌هاى بيشمار در پيش داشت و آن همانا بيشترين بهره‌جويى ممكن از دانش و كارشناسى غرب همراه با بالاترين و پيگيرترين كوشش در راه خودبسندگى  و تا سرحد امكان تن زدن از استعمار و استثمار غرب بوده است.

دکتر اردوش همچنین افزود علت آنكه ما تنها راه قابل گزينش مسلمانان پايان سده‌ 18 و آغازين سالهاى سده‌ 19 را آنگونه دشوار مى خوانيم اين است كه كوچك ترين بى احتياطى سقوط به سوى يكى از دو پرتگاه خطرناك را همراه داشت: در صورتى كه براى برداشتن گامى در راه خودبسندگى، همه برنامه هاى اصلاحى بر روى نوسازى و بهره جويى از نوآوريها و دانش غرب تمركز مى يافت و بر آن اصرار و تأكيد فراوان مى‌شد و به ويژگى‌هاى فرهنگى و فكرى مسلمانان ارجى درخور داده نمى‌شد، جنبه استعمارى تمدن غرب به آسانى به بوته‌ فراموشى مى افتاد و پيامد آن سقوط به پرتگاه غرب‌زدگى صرف و وابستگى يكسره به استعمار و بازارهاى استعمارى جهان مى‌شد. از سوى ديگر، اگر از بيم كفر و مسيحى‌گرى اروپا و آسيب وارد آمدن بر فرهنگ و شيوه‌هاى سنتى مسلمانان، كوششى بسنده در راه نوسازى و نوگرايى و آموختن دانش و كارشناسى غرب چهره‌نمى‌بست و بدان بهايى بسنده داده نمى‌شد جز واپس ماندن بيش از پيش و وابستگى بيشتر به استعمار پيامدى نمى داشت».

رایزن فرهنگی کشورمان در بخش پایانی سخنان خود افزود از آغاز عصر بیداری به این سو، بسیاری از جریان‌ها و رجال در جهان اسلام، به یکی از دو پرتگاه خطرناک فوق الذکر درغلطیدند لیکن نهضت بیداری اسلامی هماره تلاش داشته است که همان تنها يك راه را بپیماید« ...راهى بسيار باريك،  حساس، لغزان، انحراف پذير و همراه با دشوارى‌هاى بيشمار ... آن همانا بيشترين بهره‌جويى ممكن از دانش و كارشناسى غرب همراه با بالاترين و پيگيرترين كوشش در راه خودبسندگى و تا سرحد امكان تن زدن از استعمار و استثمار غرب ...». و بی تردید حضرت امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران که سلام و رضوان خدا بر او باد ، از همان راه بود که به مقصود رسید. 

سومین سخنران این کنفرانس علمی دکتر قهار رسولیان، رئیس دانشکدة روزنامه‌نگاری دانشگاه ملی تاجیکستان بود که قرائت مقالة خود را تحت عنوان «امام خمینی (ره) مرد سیاست و فرهنگ» برای حضار ایراد کرد. رئیس دانشکدة روزنامه‌نگاری دانشگاه ملی، ضمن ابراز خرسندی از برگزاری این سمینار علمی و فرهنگی، سخنرانی مبسوطی در خصوص زندگی‌نامة حضرت امام خمینی (ره)، آثار و فعالیت‌ها و مبارزات سیاسی ایشان در دوران قبل از انقلاب، دوران انقلاب و در نهایت پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران ایراد نمود.

آقای رسولیان، در بخشی از سخنان خود به دو سخنرانی حضرت امام (ره) در مراسم عاشورای سال 1341‌، و دیگری در رابطه با احیای کاپیتولاسیون یا حق قضاوت کنسولی برای اتباع امریکایی در ایران در سال 1343 اشاره کرد و گفت: اولین سخنرانی  ایشان که به وضعیت داخلی و بین‌المللی ایران مربوط می‌شد ؛ وضعیت داخلی ایران را تحلیل می‌کند؛رژیم سابق ایران از روحانیون ایران خواسته بود که در مراسم عاشورای آن سال در خصوص سه موضوع سخنی به میان نیاورند: بدگویی نسبت به شاه، دشمن قرار دادن اسرائیل و اینکه اسلام در خطر است. حضرت امام خمینی (ره) در خصوص سه موضوع  برای مردم سخنرانی می‌کند و ارتباط بین سه موضوع فوق الذکر را برای مردم تشریح می‌نماید و سیاست‌های آن وقت ایران را برای مردم فاش می‌سازد و می‌فرمایند دلیل اصلی اختلافات ما با حکومتمداران ایران (رژیم شاه) همین سه موضوع است. پس از این مراسم، امام توسط رژیم شاه بازداشت می‌گردد.

به گفته آقای رسولیان دومین سخنرانی امام مربوط به سال 1343 در رابطه با حقوق شهروندان آمریکایی در ایران و احیای کاپیتولاسیون یا حق قضاوت کنسولی برای اتباع امریکایی در ایران می‌باشد. ایشان با شجاعت تمام در بین مردم سخنرانی می‌کند و می‌فرمایند: قانونی که در مجلس به نفع شهروندان آمریکایی به تصویب می‌رسد وجهة بین‌المللی کشور ایران را تضعیف می‌کند. امام خمینی (ره)  از مردم می‌خواهد که نسبت به تصویب این قانون بی‌تفاوت نباشند و از حقوق خود دفاع نمایند و در مجالس گوناگون به ایراد سخنرانی در خصوص ماهیت قانون کاپیتولاسیون می‌پردازند؛ بعد از این سخنرانی‌ها مجدداً ایشان بازداشت و به کشور ترکیه و از ترکیه به عراق و از آنجا به فرانسه تبعید می‌گردد.

دکتر رسولیان در پایان سخنان خود به آثار علمی، دینی، ادبی و دیوان شعر حضرت امام(ره) اشاره کرد و تصریح داشت: غزل‌های امام خمینی (ره) بوی حافظ را می‌دهد و بیشتر غزل‌های ایشان به شکل عارفانه و عاشقانه سروده شده است.

سخنران بعدی این کنفرانس، دکتر میرزا ملااحمد، معاون آکادمی علوم تاجیکستان و رئیس انجمن دوستی تاجیکستان و ایران بود که با ارائة مقاله‌ای تحت عنوان «سیمای امام خمینی در شعارهای مردم ایران در دوران انقلاب اسلامی» برای حاضرین در مجلس سخنرانی کرد.

رئیس انجمن دوستی تاجیکستان و ایران از کلیه افرادی که در برگزاری این کنفرانس علمی و فرهنگی مشارکت داشتند تشکر و قدردانی کرد و در ادامه افزود: زمانی که در کشور ایران انقلاب اسلامی رخ داد بنده در آن کشور زندگی می‌کردم و از نزدیک شاهد حوادث آن زمان بودم و به خوبی مشاهده می‌کردم که مردم با وحدت و یکپارچگی به خیابان‌ها می‌آمدند و با شعارهای خود خواستار برکناری رژیم وقت بودند.

آقای میرزا ملااحمد، در بخشی از سخنان خود تصریح داشت: از مهمترین ویژگی‌هایی که در زمان انقلاب اسلامی ایران توجه من را به خود جلب کرد، جنبة عرفانی و زیباشناسی شعارهایی بود که مردم در آن زمان می‌دادند که نه تنها وزن و قیافه داشت بلکه تخیلات شاعرانه و جنبة سیاسی را دارا بود. وی در ادامه ضمن اشاره به جمع‌آوری قریب به 2000 عدد از شعارهای مردمی آن زمان، نمونه‌هایی از آن شعارها را برای حاضرین قرائت کرد.

ایشان در بخش دیگری از سخنان خود بیان داشت: نکته‌ای که در این شعارها مهم به نظر می‌رسد. وزن، قافیه و جنبة سیاسی و تحلیلی این شعارهای شعرگونه است. وی تولید این شعارها را خودجوش و محصول جمعی تمام مردم انقلابی ایران شمرد. وی گفت وحدت شعارهای مردم در تظاهرات انقلاب اسلامی که من خود شاهد آن بودم، گویای وحدت راه و آرمان های مردم انقلابی ایران بود که به وضوح در همه پرسی تعیین نظام ایران بعد از سقوط نظام شاهی توسط مردم با آرایی بالای 98٪  معلوم گردید.

میرزا ملااحمد، در پایان به توصیف سیمای حضرت امام خمینی (ره) در بیان این شعارها پرداخت و با اشاره به این نکته که شعارهای مردم در آن زمان روند انقلاب، اهداف امام خمینی‌(ره) و سیمای حضرت امام در انقلاب اسلامی را به خوبی ترسیم و هویدا می‌سازد سخنان خود را به پایان رساند.

آقای دکتر سیداحمد قلندراف، رئیس مرکز تحلیل و اخبار سپهر (سازمان غیردولتی) و عضو آکادمی مکالمة دینی و دنیوی تاجیکستان سخنران بعدی این محفل علمی بود. وی در زمینة «عرفان حضرت امام خمینی و بیداری شعور مسلمانان شرق» به ایراد سخنرانی پرداخت. آقای قلندراف خودآگاهی و خودشناسی و مسلط شدن بر نفس را رمز پیروزی، وحدت و عدالت در برابر ظلم دانست و گفت: آنچه در دیوان اشعار حضرت امام خمینی(ره) دیده می‌شود بیانگر وحدت، تزکیة نفس و یکپارچگی مردم و نفی خودخواهی، خودشناسی و منیت می‌باشد.

رئیس مرکز تحلیل و اخبار سپهر تاجیکستان، در بخشی از سخنان خود به نصایح و پندهای عرفانی حضرت امام خمینی(ره) به فرزندانش اشاره کرد و گفت: ایشان به فرزند عزیزش حاج‌احمد، نصایح زیادی می‌کرد که یکی از این پندها به فرزندش این می‌باشد که پسرم سعی کن اگر از اهل مقامات معنوی نیستی انکار اهل این مقامات را نکنی که این امر بوی خصومت و شیطان را می‌دهد. آقای قلندراف با بیان بیداری مردم جهان، به ویژة کشورهای اسلامی از جمله: بحرین، لیبی، یمن، مصر سخنان خود را به پایان رساند.

پنجمین سخنران این کنفرانس علمی آقای دکتر عمر صفر، استاد دانشکدة شرق‌شناسی دانشگاه ملی تاجیکستان بود که در خصوص «بازتاب سیمای امام خمینی در شعر معاصر ایران» برای شرکت‌کنندگان در مجلس به ایراد سخنرانی پرداخت.

وی به پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 اشاره کرد و گفت: امروز بیش از سه دهه از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران می‌گذرد و همة ما می‌دانیم که دستاوردهای این انقلاب در بین این سالها بسیار چشمگیر بوده است؛ که مهم‌ترین آن، دستاورد سیاسی می‌باشد که مردم را از قید و بندها رهائی بخشید؛ که امر بیانگر این موضوع  است که بدون اتکا به غرب و شرق می‌توان تمامی نیازهای خود را در زمینه‌های مختلف از جمله: اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و... را برآورده کرد. و اکنون این امر مهم پس از گذشت سه دهه برای تمام جهانیان مبرهن و هویدا می‌باشد که همگی آن  نشان‌دهندة توانایی‌های اسلام در رهبری و هدایت جوامع بشری است.

استاد برجستة دانشگاه ملی تاجیکستان، در پایان سخنان خود ضمن اشاره به اشعار شاعران در خصوص وصف انقلاب جهانی ایران و انقلاب امام خمینی(ره) و سیمای روحانی ایشان، تعدادی از اشعار شاعران را که نشانة بیداری از خواب و غفلت جهانیان است را برای حاضرین قرائت نمود.

آقای دکترغفار میرزایف مدیر شعبة تاریخ و فلسفة دین آکادمی علوم تاجیکستان، سخنرانی بعدی این کنفرانس بود که در زمینة «تجدید اندیشة دینی در فعالیت‌های دینی و اجتماعی امام خمینی (ره)» در این کنفرانس سخنرانی نمود. آقای میرزایف، ضمن اشاره به امکان بازسازی اندیشه‌های دینی و اسلامی گفت: عده‌ای اعتقاد دارند که اندیشه‌های دینی و اسلامی امکان نوسازی را ندارد و اصلاح‌ناپذیر است؛ حتی این عقیده در بعضی از گروه‌های اسلامی نیز هم اکنون وجود دارد. اما عده‌ای دیگر بر خلاف گروه اول، اعتقاد دارند که امکان نوسازی دینی و اسلامی وجود دارد و حضرت امام خمینی(ره) پیرو این گروه بود؛ و عقیده بر این داشت که نه تنها نوسازی عقیده دینی و اسلامی امکان‌پذیر است بلکه ضرورت نیز دارد.

آقای محمدعلی عجمی، شاعر و ادیب برجستة تاجیک و مسئول بخش آموزش پیوستة رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تاجیکستان، آخرین سخنران این مجلس بود که در خصوص «سیمای امام خمینی (ره) در شعر تاجیک» به ایراد سخنرانی پرداخت. وی گفت: سرشت هر انسان نیاز به تربیت، پرورش و رشد دارد. شعر تاجیک نیز نیازمند این امر بود؛ و این نیاز شاعران تاجیک را اشعار عرفانی و معنوی حضرت امام خمینی(ره) برآورده کرد؛ و امروزه شاعران معاصر تاجیک ضمن تأثیرپذیری از اشعار امام خمینی (ره) شعرهای زیادی سروده‌اند.

آقای عجمی در پایان سخنان خود ضمن تجزیه و تحلیل اشعار شاعران معاصر تاجیک متأثر از اشعار امام خمینی (ره)، تعدادی از شعرهای آنان را برای حاضرین قرائت نمود.

در پایان این مراسم، خانم نزاکت صفر، شاعرة تاجیک در وصف حضرت امام خمینی (ره) اشعاری را برای حاضرین قرائت کرد و یاد و خاطرات خود را در خصوص سفر به ایران اسلامی برای شرکت در مراسم ملکوتی ارتحال امام خمینی(ره)  در سالهای قبل، برای حاضرین در مجلس بازگو نمود.

 

 

حسین شیرخانی

کارشناس فرهنگی و مطبوعاتی